نشست های اصلی : حجة الاسلام و المسلمین مهریزی - کنگره آیت الله مشکینی
صفحه اصلی   ::   جستجو   ::   درباره پایگاه   ::   ارتباط با ما   ::   پیوندها
آیت الله مشکینی   >   نشست های اصلی   >   حجة الاسلام و المسلمین مهریزی
حجة الاسلام و المسلمین مهریزی
نویسنده:

بسم الله الرحمن الرحیم، الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام علی سیدنا و نبینا ابی القاسم المصطفی محمد و علی اهل بیته الطیبین الطاهرین المعصومین و اصحابه المنتجبین. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

   سالروز وفات عقیلۀ بنی هاشم، عالمۀ غیرمعلمه و فهیمۀ غیرمفهمه، حضرت زینب کبری سلام الله علیها را تسلیت عرض می‌کنم و همچنین هفتمین سالگرد ارتحال آیة الله مشکینی را به خانوادۀ بزرگوار و گرامی‌شان که در مجلس ما حضور دارند، فرزندان‌شان، دامادهای گرامی و بزرگوارشان تسلیت عرض می‌کنم. و از طرف دبیرخانۀ علمی کنگره خدمت همۀ علما و مراجع، محققان و اساتیدی که در جلسه شرف حضور دارند، خیرمقدم عرض می‌کنم.

   برنامۀ این همایش با دستور و توصیه‌ای که حضرت آیة الله ری‌شهری داشتند از سال ۱۳۹۰ آغاز شد، شخصیت آیة الله مشکینی (همان طور که در صحبت‌های قبل هم اشاره شد) شخصیتی ذوابعاد و ذووجوه بود، در دبیرخانۀ کنگره، ما بیشتر به آن بخشی که اهتمام کردیم و اهمیت دادیم جنبۀ علمی مرحوم آیةالله مشکینی بود، چون بسیاری از اوقات، شخصیت‌های سیاسی ـ اجتماعی و همچنین شخصیت‌های اخلاقی، آن بُعد علمی‌شان در سایۀ آن دو جهت دیگر پنهان بوده، یعنی جنبه‌های اخلاقی گاهی غلبه می‌کند، مثلا محقق اردبیلی را به مقدس اردبیلی می‌شناسیم، لذا از فقه ایشان و «مجمع الفایده» بسیار کم استفاده می‌شود، و همین طور شخصیت‌های سیاسی اجتماعی؛ بسا اوقات که آن جنبه‌های علمی‌شان پنهان می‌ماند، لذا در دبیرخانۀ علمی تاکید اول‌مان بر این بود که آن جنبه‌های علمی، آثار مکتوب و دست‌نوشته‌های ایشان، احیا و عرضه بشود. تا زمان حیات ایشان حدود بیست و پنج جلد منتشر شده بود، بخشی‌اش جزوه‌های جیبی بود، بخشی‌اش کتاب‌های رقعی بود، بعضی هم کتاب‌هایی بود در قطع وزیری و کتاب‌های طلبگی و علمی و حوزوی. با جستجویی که کردیم و آنچه که از منزل ایشان در دو نوبت به اینجا منتقل شد، چیز عجیبی برای ما حاصل شد، همان طور که اشاره کردند مجموعۀ آن چیزهایی که ما منتشر کردیم به عنوان مکتوبات ایشان پنجاه جلد است، میانگین صفحات ۶۰۰ صفحه که اینجا هست، ان شا الله رونمایی می‌شود. این پنجاه جلد را در هفت موضوع دسته‌بندی کردیم:

   بخش اول آثار قرآنی است شامل سیزده جلد که با ترجمۀ فارسی قرآن شروع می‌شود، «تفسیر روان» است که در سال‌های آخر عمرشان برای استفادۀ عموم و به ویژه جوانان نوشتند که در زمان حیات ایشان تا جلد پنجم تا سورۀ شعرا آماده شده بود و با ویرایش جناب استاد استاد ولی که در جلسۀ ما حضور دارند و جلد یکش منتشر شده بود، و ادامۀ آن را حضرت آیة الله استادی با همان سبک در سه جلد تمام کردند. هشت جلد «تفسیر روان» است. دو جلد به عنوان «تفسیر مبسوط»، سوره‌هایی را ایشان تفسیر کرده بودند که بخشی از آن در زمان حیات ایشان منتشر شده بود و بخشی دست‌نوشته‌ها بود. دو جلد به عنوان «رسائل قرآنی»، ابتکار خیلی جالبی که لغات المشکله قرآن، یک مجموعۀ خیلی عظیم، دایرة المعارف قرآن، آیات الاحکام، شرح آیات مشکله و ... این مجموعۀ قرآنی در سیزده جلد در این مجموعه منتشر شد.

   بخش دیگری که قابل توجه است آثار فقهی ایشان است، بیست و دو جلد از این مجموعه فقه است: ده جلد «تعلیقۀ استدلالی بر تحریر الوسیله» حضرت امام است و بسیار جالب است و این نشان‌دهندۀ علاقه و اعتماد و باور علمی به شخصیت حضرت امام است که اینها الحمد لله تحقیق شد، اینها دست‌نوشته بود و کار زیادی شد تا آماده شد، ده جلد «تعلیقۀ استدلالی بر تحریرالوسیله» که اینجا هست. یک جلد تحریرالوسیله را تلخیص کرده بودند به نام «تحریر تحریر الوسیله» که این هم جدا منتشر شد. «رساله‌های فقهی و اصولی» ایشان دو جلد است، مجموعه‌ای بود که در زمان حیات ایشان به صورت کتابچه‌های کوچک بود مثل خمس، زمین، امر به معروف و نهی از منکر، این‌ها در یک جلد آماده و منتشر شد. «الفقه المأثور» ایشان هم منتشر شد. به هر حال بیست و دو جلد از این مجموعۀ پنجاه جلدی، کتاب‌های فقهی ایشان است.

   دو جلد کارهای مربوط به اصول است، «رسائل الجدیده» ایشان، اصطلاحات الاصول و تحریر المعالم در یک جلد به نام «الاصول» به چاپ رسیده است.

   یک جلد کلام است. دو جلد بحث‌های اخلاقی است و دو سه جلد هم چیزهای گوناگون مثل مقدمه‌ها و مقاله‌هایی که در مجله‌های مختلف منتشر شده است. به هر حال این مجموعه با یک نظم و نسقی آماده و منتشر شده که ان شاء الله امروز به رؤیت محققان و عالمان خواهد رسید.

   در کنار این کاری که صورت گرفت، هفت جلد یادنامه تدوین و منتشر شد که دربارۀ ایشان است، این هفت جلد هم در همان قد و قواره: یک جلد زندگی‌نامه است، یک جلد اسناد ساواک است، یک جلد حضور ایشان در مجلس خبرگان و صحبت‌هایشان در مجلس خبرگان است، یک جلد حضور ایشان در جامعۀ مدرسین و بیانیه‌ها و صحبت‌هایی که در جامعۀ مدرسین داشتند، یک جلد مصاحبه‌هایی است که با عالمان بزرگ و دوستان و همراهان ایشان بوده و دو جلد هم مجموعه مقالات، مقالاتی که در تحلیل افکار و اندیشه‌های ایشان آماده شده، مع الاسف چون بسیاری از این آثاری که اشاره کردم تا زمانی که ما کار می‌کردیم منتشر نشده بود لذا این در مقالات انعکاس ندارد، مثلاً این تحریر الوسیلۀ حضرت امام را که شرح کردند چون در اختیار نبود ما مقاله‌ای دربارۀ این نداریم، و بعضی از آثار دیگر، خود تفسیر روان و سبک تفسیر ایشان که سبک نوینی است و تعبیری که استاد مهدوی راد داشتند در این سبک تفسیر به عنوان تفسیر هدایت، این مدل کارها تحقیق بشود و به عنوان یک روش و منهج مورد بهره‌برداری قرار بگیرد، خود این شرح تحریرالوسیله مورد تجزیه و تحلیل علمی قرار بگیرد.

   این مجموعۀ پنجاه و هفت جلد، یعنی پنجاه جلد آثار و هفت جلد یادنامه بحمدالله منتشر شد و در کنار اینها کارهای دیگری هم در دبیرخانه صورت گرفت: خبرنامه‌ای منتشر شد در سه شماره، و کار دیگری که صورت گرفت همۀ این پنجاه و هفت جلد در یک دی وی دی با همت و همکاری مرکز کامپیوتری علوم اسلامی آماده شده، که به مهمانان گرامی اهدا می‌شود، یعنی تمام این متون داخل این دی وی دی هست. یک نرم‌افزار دیگری آماده شد که ترجمۀ قرآن ایشان به صورت گویا و با صدای استاد سلیمی که مجری و مهمان برنامۀ ما هستند و با قرائت عبدالباسط، این هم آماده شده که اهدا می‌شود.

   کار دیگری که انجام گرفت پایگاه همایش است. آرشیو الکترونیکی است که تصویرها و عکس و امثال این در آن هست که جمع شود و کامل‌تر شود، به گمان ما تا الان توانستیم ۹۰ تا ۹۵ درصد از مکتوبات ایشان را احیا و آماده کنیم، منتها برخی موارد شاید از دست رفته باشد مثلا تلخیصی ایشان از مکاسب شیخ انصاری داشتند، ما تلاش زیادی کردیم ولی این را پیدا نکردیم که عرضه کنیم، ممکن است موارد دیگری هم باشد که ان شا الله در تکمیل این برنامه‌ باید مورد توجه قرار بگیرد، در انجام کارهای علمی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، بنیاد نهج البلاغه، انتشارات الهادی، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات با ما همکاری کردند یعنی از کارهای آنها استفاده کردیم که بتوانیم این مجموعه را عرضه کنیم.

   در برگزاری این جلسه هم مراکز مختلفی با ما همکاری کردند، من برای تقدیر و تشکر نام آنها را ذکر می‌کنم:

آستان حضرت عبدالعظیم، مجلس خبرگان رهبری، شورای عالی حوزه، مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه، شورای سیاستگذاری ائمه جمعه، جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم، مرکز کامپیوتری علوم اسلامی و مؤسسۀ علمی فرهنگی دارالحدیث.

   من در پایان از همۀ افرادی که در برگزاری این جلسه سهم داشتند، ابتدائاً شورای عالی سیاستگذاری به ریاست حضرت آیة الله استادی، که ایشان در جنبه‌های مختلف به ما یاری کردند و یاری می‌رسانند و سپس حضرت آیة الله ری‌شهری و پیگیری و پشتکار ایشان که این کار انجام شود، محققان و نویسندگان مقالات، کسانی که در آماده‌سازی کتاب‌ها به ما کمک کردند، کسانی که در چاپ کتاب‌ها نقش داشتند و مجموعۀ اجرایی دارالحدیث که زمینه‌های برگزاری این جلسه را فراهم کردند، از همۀ آنها قدردانی و سپاسگزاری می‌شود.

   در پایان اشاره کنم این پنجمین همایش از همایش‌هایی است که دارالحدیث تا به حال برگزار کرده، در سال ۸۲ همایش بزرگداشت حضرت عبدالعظیم در شهر ری، در سال ۸۴ همایش بزرگداشت ابوالفتوح رازی بود در شهر ری، در سال ۸۸ همایش بزرگداشت کلینی در شهر ری، و در سال ۹۱ همایش عبدالجلیل رازی قزوینی صاحب نقض در همین مکان برگزار شد و امیدواریم ان شا الله در سال آینده که هزارۀ فوت سید مرتضی عالم بزرگ شیعی است و مشغول کارهایش هستیم و ریاست آن را هم حضرت آیة الله استادی به عهده دارند، ان شا الله بتوانیم سال آینده جلسۀ باشکوهی که کارهای سید مرتضی را با تحقیق و برنامه‌های دیگر آماده کرده باشیم عرضه کنیم. با عرض پوزش. و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته




    دبیرخانۀ همایش بزرگداشت آیة الله مشکینی قدس سرّه
    نشانی: قم/ بلوار15 خرداد/ بعد ازشهرک جهاد
    مؤسسه علمی- فرهنگی دارالحدیث

    تلفن: 37176130 ـ 025
    نمابر: 37176141 ـ 025
    پست الکترونیک: info@meshkiny.com