تاريخ : 1/21/2014 12:00:00 AM
کد مطلب: 182
حجة الاسلام والمسلمین کاظم صدیقی

حجة الاسلام والمسلمین کاظم صدیقی

«عند ذکر الأخیار تنزل البرکات[۱]؛ هرگاه از افراد ممتاز جامعه، یاد و تجلیل بشود، برکات الهی نازل می ‏شود».

یکی از شخصیت‏ های با ارزش زمان ما، مرحوم آیة الله‏ مشکینی (رضوان الله‏ تعالی علیه) بودند. ایشان حدود چهل سال از عمر شریف شان را به تدریس و تربیت، در حوزه‏ های علمیه گذراندند. در دوران طلبگی، یکی از توفیقاتمان این بود که هر روز ایشان را از نزدیک زیارت می ‏کردیم، و شاهد فضایی بودیم که به ایشان اختصاص داشت.

مرحوم آیة الله‏ مشکینی در آن زمان، در سطوح عالی تدریس می ‏کردند. ایشان نه تنها مدرس خوبی بودند، بلکه برای عمر طلبه‏ ها دلسوزی فوق العاده ای داشتند. همچنین در راه اندازی مدرسه حقانی ـ که از مدرسه‏ های نوآور حوزه بود، و اصل بنا و طرحش از مرحوم آیة الله‏ شهید مظلوم بهشتی بود ـ حضور داشتند، و با ایشان همفکری می ‏کردند.

ایشان خیلی آرزو داشتند که تحولات جدی در حوزه علمیه به وجود بیاید، و علمایی که تربیت می ‏شوند، متناسب با نیازهای زمان باشند، و بتوانند در تبلیغ دین مبین اسلام و در جهانی ساختن آن، توفیقات چشم گیری داشته باشند. از این جهت، هم در تأسیس چنان مدارسی پیشگام بودند، و هم در اصلاح کتب درسی قدیم. اصلاح کتاب‏ های قدیم حوزه، جزء آرزوهای مرحوم آیة الله‏ مشکینی بود. در این زمینه، ایشان هم خودش توان علمی کار را داشت، و هم صاحب قلم بود؛ مثلاً به اصلاح کتاب رسائل مرحوم شیخ انصاری پرداختند، که کار بسیار دقیق و بزرگی بود. به علاوه، کتاب‏ هایی هم خود ایشان نوشتند.

ایشان همواره به فکر ساختن جوان‏ ها بودند؛ مثلاً کتاب الزّواج فی الاسلام را نوشتند، و آیة الله‏ جنّتی با عنوان ازدواج در اسلام ترجمه کردند.

در حوزه علمیه، دروس علمی مطرح بود، ولی درس اخلاق جایگاهی نداشت. مرحوم آیة الله‏ مشکینی، بعد از مرحوم امام ـ که در دوران جوانی شان، در مدرسه فیضیه درس اخلاق می ‏فرمودند ـ کسی بودند که درس اخلاق را در حوزه علمیه باب کردند. ایشان، ابتدائاً خودشان در مسجد فاطمیه درس اخلاق می ‏گفتند، و حتی فضای حیاط مدرسه، پر از طلاب می ‏شد. آن نفس بیدار، و آن بیان خوب، نقش سازنده ای در روح طلبه‏ ها داشت، و همین باعث شد که بعدها، بزرگان دیگری مثل حضرت آیة الله‏ مظاهری، حضرت آیة الله‏ احمدی میانجی و آیة الله‏ مصباح هم، دروس اخلاقی را شروع کردند. اما کسی که آغازگر بود، مرحوم آیة الله‏ مشکینی بود.

در بُعد مبارزاتی، با این که آقای مشکینی، یک عالم زاهد اخلاقی بود ـ و توقع و برداشت آن روز این بود که کسی که از مراتب زهد برخوردار، و متخلق است، خیلی کاری به مسائل سیاسی و اجتماعی ندارد ـ اما ایشان همان شعار امام را داشتند که: «سیاست ما عین دیانت ماست». این شعار، مال مرحوم مدرس (أعلی الله‏ مقامه الشریف) است.

ایشان، دخالت دین را در شئون زندگی، از واجبات و فرائض می ‏دانستند؛ لذا مرحوم آقای مشکینی، کتاب حکومت اسلامی را در توجیه ولایت فقیه نوشتند، و خودشان عملاً جزء کسانی بودند که در حمایت از امام، قدم‏ های مؤثر و سازنده ای برداشتند. در مسجد امام، که طلبه‏ ها اعتکاف می ‏کردند، ایشان مطالبی را در این زمینه مطرح می ‏کردند.

ایشان یکی از شخصیت های علمی و وزین بودند، که با انقلاب هماهنگی داشتند، و خودشان هم از خط شکن‏ های مبارزه علیه رژیم طاغوت بودند.

ابعاد مختلفی مانند بیان، قلم، رفتار، زهد و سیاست ـ که مرحوم آیة الله‏ مشکینی داشتند ـ چهره پر جاذبه مبارک و دلنشینی به ایشان بخشیده بود. عالمی جامع و مقبول حوزه و جامعه بودند.

امیدواریم که خداوند متعال بر درجات ایشان بیفزاید، و به همه علمای ما توفیق بدهد که جامعیت لازم را، برای ارائه دین به جامعه امروز داشته باشند.


[۱]. نزدیک به این مضمون در بحار الأنوار، ج۹۰، ص۳۴۹.