تاريخ : 2/17/2014 12:00:00 AM
کد مطلب: 211
چکیده مقالات همایش

چکیده مقالات همایش

بررسی ترجمه قرآن کریم، اثر آیة الله مشکینی

ابراهیم نخعی

در عصر حاضر ترجمه علمی و دقیق قرآن کریم، یکی از مهم‌ترین شیوه‌هایی است که برای فهم معانی آیات در قالب کمترین عبارات به کار می‌رود.

با توجه به استقبال روزافزون از ترجمه‌های صحیح و ادبی، و همچنین مقام شامخ علمی یة الله مشکینی، در این مقاله سعی شده است ترجمه وی بررسی شود.

بخش نخست مقاله، در مورد ویژگی‌ها و امتیازات این ترجمه نسبت به سایر ترجمه‌هاست و بخش دوم مربوط است به برخی نکات و نقدها در مورد این ترجمه که از نظر نگارنده، قابل تأمّل است.

 

ولایت فقیه در اندیشه سیاسی آیة الله مشکینی

علی اکبر عالمیان

تحقیق حاضر به بررسی مسئله ولایت فقیه در اندیشه سیاسی آیة الله مشکینی می‌پردازد. آیة الله مشکینی، ولایت فقیه را حکومت مطلقه قانون بر ملت و بهترین شکل ممکن برای جریان قانون آسمانی در شریان اجتماع می‌داند و ولایت را دارای انواع ولایت تکوینی، ولایت تشریعی فی الجمله و ولایت تشریعی خاص، قلمداد و ولایت فقیه را زیر مجموعه نوع سوم، ذکر می‌کند.

از منظر وی، ولی فقیه باید شرایط ویژه‌ای داشته باشد تا بتواند کارکردهای خود را از قبیل تشکیل حکومت، تسلط بر انفال، ولایت بر اموال و... به احسن وجه انجام دهد.

وی معتقد به ادله نقلی و عقلی در اثبات ولایت فقیه است و به مؤلفه‌هایی از این دست اشاره می‌کند. آیة الله مشکینی، ولی فقیه را منصوب از جانب خداوند می‌داند و رأی و نظر مردم را تأکید ولایت می‌داند و نه شرط آن.

 

موسیقی و غنا از دیدگاه فقیه مشکینی

دکتر محمدرضا بندرچی

غنا، یکی از مباحث بحث انگیز و مشکل عرصه فقه است و فقهیان مسلمان، اعم از امامی و غیرامامی، در این باره بحث هایی گسترده‌ای کرده اند. بیشتر فقیهان، آن را به کشیدن صدا همراه با مدّ و ترجیع که مناسب مجالس طرب و گناه باشد معنا کرده‌اند.

فقیه مشکینی نیز در ذیل تفسیر آیه ۳۰ سوره حج و آیه ۶ سوره لقمان، غنا را عملی حرام که باعث گمراه شدن مخاطبان آن شده می داند و مغنّی و مطرب را علاوه بر گناه فروشی، مشمول انحراف جامعه هم محسوب می کند.

وی عقیده دارد خرید و فروش لهوالحدیث ـ که یکی از مصادیق بارزش غنا و آوازه خوانی است ـ همان پول دادن به مطرب و مغنّی و دعوت وی به طرب انگیزی است و در عین حال نه فقط فروشنده بلکه خریدار هم در این گناه شریک است. این کار آن قدر مذموم و زشت است که خداوند در قرآن کریم وعده عذاب مهین را بر مرتکبان آن داده است لذا بر مردم و نیز زمامداران جامعه است که نه تنها خود به هیچ وجه مروّج آن نباشند بلکه با وسایل مقتضی در جلوگیری از این گناه بزرگ کوشا باشند.

 

انتظارات آیة الله مشکینی از حوزه علمیه قم در سال ۱۳۵۲

(مروری بر نامه آیة الله مشکینی در اسفند ماه ۵۲ در باره دستگیری و تبعید و مسائل جاری در حوزه علمیه قم)

رسول جعفریان

آیات منتظری و مشکینی به دلیل تقریظی که برای کتاب «شهید جاوید» نوشتند، در حوزه های علمیه مورد انتقاد قرار گرفتند.

سال ۵۲ این فشارها مضاعف شد و زمانی که آیة الله مشکینی در تابستان ۵۲ قصد عزیمت به اردبیل را داشت، سید ابراهیم میلانی (با آیة الله میلانی معروف خلط نشود) نامه‌ای علیه وی به یکی از علمای اردبیل نوشت.

همچنین در همین سال با دستگیری اعضای گروه ابوذر در قم که برای به دست آوردن اسلحه، باعث کشته شدن پاسبانی شده بودند، به دلیل ارتباط آنان با روحانیان قم، حدود سی نفر از علما از جمله آیة الله مشکینی، به سه سال اقامت اجباری در مناطق مختلف محکوم شدند.در همین شرایط وی راهی مشکین‌شهر می‌شود و در این شهر استقبال شایانی از وی صورت می گیرد. البته اعلامیه‌هایی در اردبیل علیه وی به عنوان کسی که «منکر علم امامت» است منتشر می‌شود.

آیة الله مشکینی در مشکین‌شهر دستگیر و به ماهان کرمان فرستاده می‌شود. وی هفت ماه پس از تبعیدش به ماهان نامه‌ای می‌نویسد در حالی که مخاطب نامه در خود نامه مشخص نیست، اما آشکار است که از دوستان نویسنده است. اطلاعات خارج از این نامه، بر آن است که نامه مزبور به آیة الله منتظری اندکی پیش از نوروز ۱۳۵۲ نوشته شده است. این نامه به دلیل محتوای آن، مورد توجه برخی از مخاطبان قرار گرفته و در تکثیر آن می کوشند.

در این نوشتار، ضمن گزارش کوتاه از شرایط سال ۵۲ و مرتبط به آیة الله مشکینی، چرایی و چگونگی نوشتن این نامه، از زبان شیخ سلیمان حیدرعلی ایوبی (از روحانیون اردبیلی که آن زمان به دیدار آیة الله مشکینی رفته است) توضیح داده می‌شود و پس از مروری بر موضوعات مطرح شده در نامه (علّت تبعید، اعتراض از عمل خلاف قانون، راجع به حوزه علمیه قم، رساله‌های عملیه، راجع به سهم امام(ع)، راجع به طلاب محترم)، متن کامل نامه آورده می‌شود.

 

پیامدهای الهیاتی نظریه تکاملی داروین، با نگاهی به کتاب «نظریة الطوّر«

دکتر سيد حسن اسلامی

نظریه تکاملی داروین از همان آغاز، نه به مثابه نظریه علمی صرف، بلکه چالشی برای ایمان شناخته شد و از این منظر مورد نقد قرار گرفت. در گذر زمان به میزانی که دینداران در آن نوعی به خطر انداختن آموزه‌های دینی خود می‌دیدند، ملحدان می‌کوشیدند در آن بنیادی برای الحاد خود بیابند. به همین سبب، این نظریه در کنار مباحث علمی خود، ابعاد گسترده‌ای میان موافقان و مخالفان داشته است.

نوشتار حاضر می‌کوشد دور از ساده‌سازی‌هایی که در باره این نظریه صورت گرفته است، تصویری روشن از جایگاه این نظریه در مجامع علمی جهان امروز و پرسش‌های الاهیاتی آن به دست دهد و پاسخ‌های مؤمنان به آن را بررسد.

با این نگرش، نگارنده سه دیدگاه را میان عالمان و دانشوران معاصر ایران از جمله آیة الله مشکینی، بازشناسی و تحلیل کرده است. سرانجام درس‌هایی که می‌توان از این ماجرای تاریخی آموخت به بحث گذاشته شده است.

 

سیری در اسناد مبارزات آیة الله مشکینی بر اساس کتاب «امام خمینی به روایت اسناد ساواک»

قاسم تبریزی

از آغاز نهضت تنباکو و پیروزی مرجعیت در مبارزه علیه استبداد و استعمار، توطئه علیه روحانیت آغاز شد و در نهضت مشروطیت نیز ابعاد وسیعی به خود گرفت. با فرار رضاخان در شهریور ۱۳۲۰ زمینۀ فعالیت برای روحانیت و نیروهای مذهبی پدید آمد اما کودتای امریکایی ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ مجدداً این حرکت را مسدود کرد. با درگذشت آیة الله العظمی بروجردی، شاه و دولت‌های استعماری، زمینه را برای مبارزه با روحانیت و چپاول کشور، آماده دیدند، فعالیت دو باره خود را آغاز کردند. در این میان، امام خمینی به مبارزه برخاست و توانست با همراهی روحانیان انقلابی و مردم متدین، انقلاب اسلامی را به پیروزی برساند.

در این مقاله، با اشاره کوتاه به توطئه‌ها علیه روحانیت از نهضت تنباکو تا انقلاب اسلامی، با توجه به پیام «منشور روحانیت» امام خمینی، به معیارها و و یژگی‌های روحانیت از سال ۱۳۴۰ به بعد، و نیز نقش شعار جدایی دین از سیاست، نگاهی شده است.

سپس بر اساس کتاب ۲۲ جلدی «امام خمینی به روایت اسناد ساواک»، اسنادی که در آنها نقش آیة الله مشکینی، اصل و برجسته است، بررسی شده است.

دبیرخانه کنگره‌های مؤسسه دار الحدیث، با انتشار فراخوان همایش بزرگداشت آیة الله مشکینی، از صاحبان قلم و پژوهشگران حوزه و دانشگاه، جهت نگارش مقاله و حضور علمی و معنوی در این همایش، دعوت به عمل آورد.

محورهای مورد نظر همایش جهت نگارش مقاله، عبارت بود از: ۱. حوزه علمیه و عالمان اردبیل؛ ۲. زندگی علمی آیة الله مشکینی؛ ۳. اندیشه‌های قرآنی و حدیثی؛ ۴. اندیشه‌های فقهی و اصولی؛ ۵. فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی.

در این شماره، چکیده شش مقاله ارائه می‌شود.